و همين مسئله سبب اشكال در تشخيص دو سيف الدولهء ياد شده مىباشد . زيرا نويسندهء كتاب حاضر در جايى چنين مىگويد : راقم حروف در عهد پدر بزرگوار خود خاقان مرحوم ( فتحعلى شاه ) ، مدت ده سال مأمور به خدمات دولتى اصفهان و جميع طوايف بختيارى بودم . زحمتها در آبادى اين شهر كشيده‌ام . . . ) و يا در جاى ديگر مىگويد : « در وقت مأموريت راقم حروف به اصفهان . . . » و نيز « وقتى كه راقم حروف مأمور اصفهان شدم . . . » درحالىكه در جايى به اين مسئله در مورد حاج سيف الدوله اشاره نشده است . از طرف ديگر ، در تاريخ رجال ايران حاكم اصفهان ، سيف الدوله پسر 38 فتحعلى شاه معرفى گرديده است : « در سال 1240 ه . ق . كه فتحعلى شاه به اصفهان رفت ، عبد الله خان امين الدوله را از صدارت و حكومت موروثى اصفهان بر كنار نمود ، حكومت اصفهان را به سلطان محمد ميرزا كه در اين هنگام سيزده سال بيش نداشت واگذار و او را ملقب به سيف الدوله نمود . . . » « 3 » در سفرنامهء حاضر نيز به اين مسئله اشاره شده كه : « در حكومت نظام الدوله پسر امين الدوله ، حاجى هاشم خان دايى او در اصفهان بناى تعدى بىحساب گذاشت ، تا اينكه خاقان مرحوم تشريف برده او را سياست فرمودند و راقم حروف را مأمور به توقف اصفهان فرمودند . . . » . حال در اين مورد چگونه بايد قضاوت كرد ؟ آيا نويسندهء سفرنامه چنين اشتباهى كرده است يا اينكه شخصى ثالث اين مطالب را بىآنكه بداند كه اين دو سيف الدوله يكى نيستند ، به كتاب افزوده ؟ و يا اينكه مآخذ موجود و از آن جمله مؤلف تاريخ رجال ايران دچار اشتباه شده‌اند ؟ از طرفى ديگر ، سيف الدوله پسر سى و هشتم فتحعلى شاه از سال 1240 تا 1250 در مقام حكمرانى اصفهان باقى بود و اين در حالى است كه حاج سيف الدوله ، بدون ذكر تاريخ ، مىگويد كه مدت ده سال مأمور به خدمات دولتى اصفهان بوده است . اين موارد را ، اگر حمل بر نبش قبر كردن نباشد ، چگونه مىتوان توجيه كرد ؟ نكتهء ديگر اينكه سيف الدوله پسر سى و هشت فتحعلى شاه ، بعد از معزول شدن از حكومت اصفهان بر اثر مخالفت با سلطنت محمد شاه ، به ناچار با مادرش به زيارت عتبات مىرود و در بغداد مقيم مىشود . ولى حاج سيف الدوله برطبق مندرجات سفرنامهء حاضر در ركاب ناصر الدين شاه به مازندران مىرود . اما با وجود اين‌گونه شباهتهاى شبهه‌برانگيز ، دلايل محكمترى وجود دارد دال بر اينكه نويسندهء سفرنامهء حاضر نوهء فتحعلى شاه مىباشد نه فرزند او . در ضمن ، حاج سيف الدوله ، به مشايخ سلسلهء صفى عليشاهى عشق مىورزيد و خود از مريدان اين طريقت بوده است . همچنين ، او از يغماى جندقى به عنوان استاد خود ياد كرده است .

--> ( 3 ) - همان كتاب ، ج 2 ، ص 103 .